1.dünya savası sonrası yapılan anlaşmalar

1-Versailles(Versay) (28 Haziran 1919)
  Versay Antlaşması Almanya ile imzalanmıştır.
Bazı Maddeleri:
1-Almanya Alses bölgesi ve Saar bölgesini Fransa’ya; deniz aşırı bölgelerini İngiltere, Fransa, Belçika ve Japonya’ya bıraktı.
2-Danzig serbest bölge olarak kabul edildi. 
3-Almanya Avusturya ile birleşmemeyi garanti etti.
4-Almanya Yugoslavya ve Çekoslovakya’yı tanıdı.
5-Askerlik mecburi olmaktan çıkarıldı
6-Kiel Kanalı ve Alman nehirleri uluslararası hale getirildi.
7-Almanya ekonomik yükümlülüklere uyacağını ve savaş tazminatını vereceğini  kabul etti.
Önemi:
1-İngiltere en güçlü rakibinden kurtuldu
2-Almanya uzun süre savaşamayacak hale getirildi
3-Antlaşma hükümlerini uygun bulmayan Almanya II. Dünya Savaşının çıkmasında etkili oldu
4-Alman sömürgeleri İngiltere, Fransa, Belçika ve Japonya arasında paylaşıldı.

2-Saınt Germaın (10 Eylül 1919)
  Bu antlaşma Avusturya ile imzalanmıştır.
Bazı Maddeleri:
1-Avusturya Macaristan, Yugoslavya ve Çekoslovakya’yı tanıdı
2-Almanya ile birleşmemeyi garanti etti
3-Malubiyetin gerektirdiği yükümlülükleri kabul et-ti.
NOT: Avusturya’nın denizle bağlantısı kesildi.

3-Neuilly Antlaşması (27 Kasım 1917)
   Bu antlaşma Bulgaristan ile imzalanmıştır.
Bazı maddeleri:
1-Bulgaristan Gümülcine ve Dedeağaç’ı Yunanistan’a; Dobruca’yı Romanya’ya bıraktı.
2-Malubiyetin getirdiği yükümlülükleri kabul etti.
3-Ordu 25.000 ile sınırlandırıldı.
NOT: Bulgaristan’ın Ege ile bağlantısı kesildi.

4-Trianon (Triyanon)Antlaşması
            (6 Haziran 1920)
  Macaristan’daki rejim değişikliği nedeniyle bu antlaşmanın imzalanması gecikmiştir. Macaristan bu antlaşma ile bağımsız bir devlet olarak tanınmakla beraber denize çıkışı olmayan küçük bir devlet haline gelmiştir.
NOT: Macaristan’a malüb devlet muamelesi yapılmıştır.

Barış Antlaşmalarının Özellikleri:
1-Yeni devletler kuruldu
2-Askeri ve ekonomik sınırlamalar getirildi
3-Sınırlar değiştirildi.

kurtuluş savaşı genelge ve kongreler

Kurtuluş Savaşı Genelgeler ve Kongreler

HAVZA BİLDİRİSİ (Genelgesi)

• Mustafa Kemal, İzmir’in işgalini Anadolu’ya duyurmak ve milli bilincin uyanmasını sağlamak için bir genelge yayımladı.
• İşgallere karşı protesto mitingleri yapılacak
• İt. Dev. Ve İstanbul hükümetine işgalleri kınayan telgraflar çekilecek.

Önemi:
- Milli direniş bilinci ilk defa uyandırıldı.
- Mustafa Kemal İstanbul’a çağırıldı. Mustafa Kemal, Amasya’ya hareket etti.


AMASYA GENELGESİ

• Vatan’ın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir. (Gerekçe)
• İstanbul hükümeti üzerine düşen görev sorumlulukları yerine getirememektedir. (İstanbul’a tepki)
• Milletin bağımsızlığını yine milletin azmi ve kararı kurtaracaktır. (Yöntem-Milli Egemenlik)
• Sivas’ta milli bir kongre düzenlenecektir. (Her bölge üç delege gönderecek)
• Askeri birlikler ve milli güçler dağıtılmayacaktır.
• Her türlü denetimden uzak bir kurul oluşturulmalıdır. (Bir meclisin gerekliliği)

Önemi:
- Kurtuluş savaşının gerekçesi, metodu, amacı açıklanmıştır.
- Kurtuluş savaşı resmen ilanıdır.(ihtilal beyannamesidir. )
- Milli egemenlik yolunda ilk adım
- Mustafa Kemal İstanbul’a çağırıldı. 7-8 Temmuz 1919’da Mustafa Kemal görev ve askerlikten istifa etti.

ERZURUM KONGRESİ

Bölgesel amaçlı toplandı, alınan kararlar sayesinde milli bir kongre oldu.

• Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez.
• Geçici bir hükümet kurulacak ve bu hükümetin milli bir kongre toplaması gereklidir.
• Manda ve Himaye kabul edilemez. (İlk kez tam bağımsızlık hedeflendi)
• Milli iradeyi hakim, Kuvva-i Milliye yi etkin kılmak esastır.
• Azınlıklara ayrıcalık verilemez. Mebusan Meclisinin toplanmasına çalışılacaktır.

Kongre sonunda Temsil Heyeti seçildi. Başkan Mustafa Kemal oldu.

Önemi:
- İlk kez milli sınırlar ve milli devletten bahsedildi.
- İlk kez savaşmaktan bahsedildi.
- Kapitülasyonlara karşı çıkıldı.


BALIKESİR-ALAŞEHİR KONGRELERİ

• Bölgesel niteliktedir.
• Yunanlılara karşı silahlı direnişte ve Batı cephesinin kurulmasında etkili oldu.

SİVAS KONGRESİ
Amasya ve Erzurum kararlarını uygulamak için toplandı.
İstanbul hükümeti ve işgalciler, kongrenin toplanmasını engellemeye çalışmışlardır.

Elazığ Valisi Ali Galip, kongreyi basmak ve M.Kemal’i tutuklamak için görevlendirildi.

• Manda ve Himaye kesinlikle reddedildi.
• Bütün yararlı cemiyetler “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı ile birleştirildi. (Yürütme yetkisi Temsil Heyetine verilmiştir)
• Temsil Heyeti genişletildi. Yetkileri arttırıldı.
• “İrade-i Milliye” adıyla bir gazete çıkarıldı.

Önemi:
Her yönüyle milli bir kongredir.
Bağımsızlık yolunda atılan en önemli adımdır.
M.Kemal, İstanbul hükümeti ile bütün bağlarını kesti. Damat Ferit paşa istifa etti. Ali Rıza Paşa geldi.
Batı Cephesi oluşturuldu. (Komutan Ali Fuat Paşa oldu – Temsil Heyetinin ilk defa yürütme yetkisini kullanmasıdır)

AMASYA GÖRÜŞMELERİ
Ali Rıza Paşa’nın teklifi ile gerçekleşti.
Bahriye Nazırı Salih Paşa ile M.Kemal arasında bir protokol yapıldı.
İstanbul hükümeti Sivas Kongresi kararlarını kabul edecek.
Milletvekili seçimleri serbestçe yapılacak.turkeyarena.com
Temsil Heyeti’nin görüşleri alınmadan barış yapılmayacak.

Not: Böylece İstanbul Hükümeti, milli mücadeleyi ve AveRMHC’ni hukuken kabul etti.

Son Osmanlı Mebusan Meclisi:
Mebuslar Meclisi’nin açılması ile seçimler yapıldı. M.Kemal Erzurum milletvekili oldu.
Mecliste, Felah-ı Vatan grubu oluştu.
Misak-ı Milli kararları kabul edildi. (28 Ocak 1920).

MİSAK-I MİLLİ:
Mondros imzalandığı andaki topraklar bir bütündür bölünemez. Batı Trakya, Kars, Ardahan ve Artvin’de Plebisit (halk oylaması-referandum) yapılacak.
Kapitülasyonlar kabul edilemez.
Azınlıklara, dışarıdaki Türkler kadar hak verilecektir.
- Milli mücadelenin programı niteliğindedir.
- Türk yurdunun sınırları çizildi.
- 16 Mart 1920’de Meclis kapatıldı.
- TBMM’nin kurulması için harekete geçildi.

kurtuluş savaşı cepheler

1.DOĞU CEPHESİ :

1878 Berlin Antlaşması’nda Rusya’nın Ermeniler’in koruyuculuğunu üstlenmesiyle Ermeni sorunu ortaya çıkmıştır. Özellikle Rusya’nın, ayrıca İngiltere ve Fransa’nın kışkırtmaları söz konusudur. Brest-Litowsk Antlaşması’ndan sonra Kafkaslarda ilerleyişe geçen Osmanlı ordusu Mondros’tan sonra geri çekilmiş, burada Ermenistan ve Gürcistan devletleri kurulmuştur.Ermeniler Wilson ilkelerine göre nüfus çoğunluğunda olduklarını iddia etmişler, Çukurova ve Doğu Anadolu’yu içine alan bölgede bir Ermeni devleti kurmak istemişlerdir. General Harbord yayınladığı raporda Ermeni iddialarının doğru olmadığını açıklamıştır.TBMM açıldığı sırada Ermeniler saldırılarını artırmış, bunun üzerine Doğu Cephesi komutanlığına getirilen Kazım Karabekir Paşa’ya hareket emri verilmiştir. (24 Eylül 1920). Sarıkamış, Kars ve Gümrü ele geçirilmiş, Ermeniler barış istemiştir.

Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920) :
* Çıldır gölü Aras nehri sınır olacak* Berlin Antlaşması ile kaybedilen Kars çevresi ile Ardahan’ın bir bölümü TBMM’ye bırakılacak* Ermenistan TBMM’nin onaylamadığı hiçbir anlaşmayı imzalamayacak* Doğu Anadolu’da Ermeniler’in çoğunlukta olmadığı kabul edilecektir.Önemi : TBMM’nin ilk askeri ve siyasi zaferidir.
Notlar :* Sevr’in geçersizliği ilk kez belirtilmiştir.* Misak-ı Milli kısmen gerçekleştirilmiştir.* Doğu sınırı belirlenmeye başlanmıştır.* Ermeni meselesi çözüme kavuşturulmuştur.* İlk kapanan cephe Doğu cephesidir. Buradaki birlikler batıya kaydırılmıştır.* Gürcistan’a bir nota verilmiş, Yapılan Batum Antlaşması’yla (23 Şubat 1921) Ardahan, Batum TBMM’ye verilmiştir.* Halkın TBMM1ye güveni artmıştır.
2.GÜNEY CEPHESİ :
Urfa, Antep ve Maraş bölgesi İngilizler, daha sonar Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. İngiliz işgaline ayaklanmayan halk Fransızlar’ın Ermeniler’i kışkırtmaları ile yapılan katliamlar karşısında direnişe geçmiştir. Maraş ve Urfa TBMM açılmadan kurtarılmış, Antep bir yıllık bir kuşatmadan sonra düşmüştür. Çukurova bölgesinde de bazı mücadeleler yapılmıştır. Sivas Kongresi’nde alınan kararla güneyde Kuvay-ı Milliye kurulmasına çalışılmıştır. Bölgenin işgal altında tutulmasının mümkün olmadığını anlayan Fransızlar Sakarya Savaşı’ndan sonra imzalanan Ankara Antlaşması’yla askerlerini çekmişler, Hatay hariç Suriye sınırımız belirlenmiştir.Not-1: Güney Cephesindeki başarılar bir şehir halkının düzenli orduya karşı kazandığı başarılardır. Bu cephede düzenli ordu kurulamamıştır.

Not-2: Fransa , Ankara Antlaşması ile TBMM’yi tanıyan ilk itilaf devleti olmuştur.
3.GÜNEYBATI ANADOLU CEPHESİ :
Savaş sırasında yapılan gizli anlaşmalar ile Ege ve Akdeniz İtalya’ya verilmiş iken Doğu Akdeniz
’de güçlü bir İtalya’yı menfaatlerine uygun bulmayan İngiltere Ege Bölgesi’ni Yunanistan’a verince İtalya’nın diğer İtilaf Devletleri ile arası açılır ve Milli Mücadele’den yana tavır koyar. Her ne kadar İtalyanlar Antalya yöresini işgal etmişlerse de Ankara Hükümeti orduları başarılar kazanmaya başlayınca TBMM ile çatışmayı göze alamaz ve II. İnönü’den sonra kısmen, Sakarya Zaferi’nden sonra da tamamen Anadolu’dan çekilir.Not : İtalya ile silahlı mücadeleye girilmemiştir.
4.BATI CEPHESİ :
Düzenli ordunun kurulması : Yunanlılar’ın Bursa – Uşak arasındaki ilerleyişlerinin durdurulamaması, Gediz muharebelerinde alınan mağlubiyet, Kuvay-ı Milliye birliklerinin vatanı topyekün kurtaramayacağının, düzenli ordular karşısında başarılı olamayacağının anlaşılması ve zaman zaman halka baskı ve zulüm yapmaları düzenli ordu kurma çalışmalarını hızlandırmıştır. Ali Fuat Paşa ‘nın yerine Batı Cephesi komutanlığına getirilen İsmet ve Refet beylerin çalışmalarıyla düzenli ordu kurulmuştur.

I. İNÖNÜ SAVAŞI (6 – 10 OCAK 1921)
Yunanlılar :* Sevr-i TBMM’ye kabul ettirebilmek,* Eskişehir’i alıp Ankara’ya ulaşarak milli mücadeleyi sona erdirmek,* Gücünü göstererek itilaf devletlerinden daha fazla yardım sağlamak,* Çerkez Ethem’in isyanından faydalanmak gibi amaçlarla harekete geçmişler, İnönü mevkiinde mağlup olarak geri çekilmişlerdir. Hemen arkasından Çerkez Ethem mağlup edilmiş, Yunanlılar’a sığınmıştır.Sonuçları :
* TBMM’nin kurduğu düzenli orduların ilk zaferidir.* Düzenli ordu çalışmaları sona ermiş milli birlik ve bütünlük sağlanmıştır. * Halkın kendisine ve düzenli orduya duyduğu güven artmıştır.* Teşkilatı Esasiye kabul edilmiştir. (20 Ocak 1921)* Londra konferansı toplanmıştır (23 Şubat – 12 Mart 1921)* İstiklal Marşı kabul edilmiştir. (12 Mart 1921)* Afganistan ile dostluk antlaşması imzalanmıştır. (1 Mart 1921)* Ruslar’la Moskova Antlaşması imzalanmıştır. (16 Mart 1921)* İsmet Bey generalliğe yükselmiştir.* İstiklal mahkemeleri kaldırılmıştır.